Bazı kurumlar vergisi mükellefleri önceki yıllarda gerçekleştirdikleri nakdi sermaye artışlarına ilişkin indirim uygulamasından nisan ayında verdikleri beyannamelerinde yararlandılar.
Bu indirim uygulamasını kısaca, şirketlerin nakit olarak artırdıkları sermaye tutarı üzerinden hesaplanan faizin yarısının, kurumlar vergisi beyannamesinde matrahtan düşülmesi olarak tanımlayabiliriz. Nakit sermaye artışlarının teşvik edilmesi amacıyla getirilen bu uygulama 2015 yılından beri hayatımızda.
Finansmana ulaşmanın her geçen gün zorlaştığı günümüzde, işletmelerin nakit ihtiyacının karşılanmasının bir yolu da ortakların işletmeye nakit sermaye koyması yani özkaynakların güçlendirilmesidir. Bu şekilde kaynak ihtiyacı karşılandığı gibi işletme açısından bazı vergisel avantajlar da gündeme geliyor. Yazımızda, yılın kalanında yapılması planlanan nakit sermaye artırımları dolayısıyla bu yıl ve takip eden dört yıl boyunca yararlanılabilecek indirime ilişkin hatırlatmalar yapmak istedik.
Sadece sermaye şirketleri
İndirim hakkından sadece sermaye şirketleri yararlanabiliyor. Yani anonim ve limited şirketler için geçerli. Ancak bankalar, finansal kiralama, faktoring ve finansman şirketleri ile varlık kiralama şirketleri ve sigorta şirketleri gibi finans sektöründe faaliyet gösteren kurumlar ile kamu iktisadi teşebbüsleri bu indirim imkânından yararlanamıyorlar.
Nakit artış olmalı
İndirim sadece, nakdi sermaye artışı yapıldığında uygulanabiliyor. Nakdi sermaye artışı da sermaye şirketlerince ilgili hesap döneminde ticaret siciline tescil edilmiş olan ödenmiş veya çıkarılmış sermaye tutarlarındaki nakdi artışlar ile yeni kurulan sermaye şirketlerinde ödenmiş sermayenin nakit olarak karşılanan kısmı olarak tanımlanıyor.
Banka dekontu şart
Sermaye artırım tutarının ortaklar tarafından nakit olarak şirketin banka hesabına fiilen yatırıldığına dair ilgili banka şubesi tarafından onaylanmış banka hesap özetinin kurumlar vergisi beyannamesi ile birlikte vergi dairesine ibraz edilmesi gerekiyor. Belge kâğıt ortamında veya elektronik ortamda verilebiliyor. Bu nedenle önümüzdeki süreçte gerçekleştirilecek nakit sermaye artışlarına ilişkin dekontların temin edilerek beyannameye eklenmek amacıyla saklanması gerekiyor.
Bilanço içi kalemler
Bilanço içi kalemlerin birbiri içinde mahsubu şeklinde gerçekleştirilen sermaye artışları nakdi artış olarak kabul edilmiyor. Bu nedenle örneğin nakit ihtiyacını karşılamak için ortaktan alınan borcun ödenmeyerek sermayeye ilave edilmesi durumunda, bu da bilanço içi kalemlerin birbiri içinde mahsubu kabul ediliyor ve indirim tutarının hesabında dikkate alınamıyor.
Aynı şekilde sermaye şirketlerinin özkaynakları içerisinde yer alan; dönem kârı veya geçmiş yıl kârları, olağanüstü yedekler, yasal yedekler ve enflasyon farklarının sermaye artışında kullanılması durumunda da bir nakdi sermaye artışından söz edilemeyeceği için indirim imkânından yararlanılamıyor.
Ortak borç almışsa
Ortaklar veya ortaklarla ilişkili olan kişilerin, iştiraklerindeki sermaye artışına ilişkin ödedikleri sermaye paylarını özkaynaklarından karşılamaları gerekiyor. Nakit olarak yatırılan sermaye payını, kredi kullanarak veya borç alarak temin etmişlerse sermayesi artan kurum indirim imkanından yararlanamıyor.
Faiz oranı
İndirim tutarının hesaplanmasında kullanılan faiz oranı yasada, T.C. Merkez Bankası tarafından indirimden yararlanılan yıl için en son açıklanan “Bankalarca açılan TL cinsinden ticari kredilere uygulanan ağırlıklı yıllık ortalama faiz oranı” olarak tanımlanıyor.
2022 yılı için bu oranı, TCMB’nin internet sitesinde yüzde 13,47 olarak açıklanmıştı. 2023 yılında yapılan sermaye artışlarında kullanılacak faiz oranı ise 29 Aralık 2023 Cuma günü itibarıyla 2024’ün ilk haftasında TCMB tarafından açıklanacak. Bu indirimden önceleri 4. geçici vergi beyannamesinde de yararlanılabiliyordu. Ancak 4. dönem geçici vergi beyanname verme zorunluluğu kaldırılmış olduğundan sadece kurumlar vergisi beyannamesinde yararlanılması mümkün oluyor.
İndirim oranı
Yasada indirim oranı yüzde 50 olarak yer alıyor. Buna göre nakit artırılan sermaye tutarı (yeni kurulan şirketlerde ödenmiş sermayenin nakit olarak karşılanan kısmının) o yıl için TCMB tarafından açıklanan faiz oranıyla çarpıldıktan sonra bulunan tutarın yüzde 50’si beyannamede indirim olarak dikkate alınabiliyor.
Diğer taraftan halka açık şirketlerle, artırılan sermayeyi yatırım teşvik belgeli üretim ve sanayi tesisi yatırımlarında kullanan mükellefler için yüzde 50 oranı yerine daha yüksek oranlar belirlenmişti.
2021 yılında yapılan yasal düzenlemeyle yukarıdaki oranın, nakdi sermaye artışlarının yurt dışından getirilen nakitle karşılanan kısmı için %75’e çıkarıldığını hatırlatmak isteriz.
Hesaplama
Nakdi sermayenin ödendiği yıl için indirim tutarı, ödemenin yapıldığı ay kesri tam ay sayılmak suretiyle hesap döneminin kalan ay sayısına göre hesaplanıyor.
Örneğin bir anonim şirket tarafından 2023 Haziran ayında 3 milyon 600 bin liralık nakit sermaye artışı yapılmasına karar verilmiş ve ortaklar tarafından söz konusu tutarın tamamı aynı ay içerisinde ödenmiş olsun. Bu durumda beyannamede matrahtan indirilecek tutar aşağıdaki şekilde hesaplanıyor:
| Nakden artırılan sermaye tutarı | 3.600.000 TL |
| İndirimin hesaplanacağı ay sayısı (Haziran-Aralık) | 7 Ay |
| Yıllık faiz oranı (Varsayım)-2023 | %20 |
| Hesaplanan faiz (3.600.000 x %20 / 12 x 7) | 420.000 TL |
| 2023 beyannamesinde matrahtan indirilecek tutar (420.000 x %50) | 210.000 TL |
2023’ü takip eden dört yılda ise (2027 yılına ilişkin beyannameye kadar) bu sermaye artırımına ilişkin indirim tutarları yıllık olarak hesaplanarak ilgili yılların kurumlar vergisi matrahlarından düşülecek. Örneğin 2024 yılında da hesaplamada kullanılan faiz oranının %20 olduğu varsayımına göre kurumlar vergisi matrahından 360 bin lira (3.600.000 x %20 x %50) indirilebilecek.
İndirim süresi sınırlandı
Bu indirimden, şirket devam ettiği sürece (sermaye azaltımı yapılmaması şartıyla) yararlanılabiliyordu. Ancak geçtiğimiz yıl yasa ile indirim uygulamasından yararlanma süresi 5 yıl ile sınırlandırıldı.
Buna göre söz konusu indirimden, sermaye artırımına ilişkin kararın veya ilk kuruluş aşamasında ana sözleşmenin tescil edildiği hesap dönemi ile bu dönemi izleyen dört hesap dönemi boyunca yararlanılabilecek. Bu düzenleme uyarınca örneğin 2023 yılında yapılan nakit sermaye artırımı üzerinden ilgili yıllarda ayrı ayrı hesaplanan indirim tutarları 2023 ila 2027 yıllarına ilişkin kurum kazançlarından indirilebilecek.
Diğer taraftan 5 Temmuz 2022 tarihinden önce sermaye artırımı yapan veya ilk defa kurulan şirketler için 2022 hesap dönemi dahil olmak üzere beş hesap dönemi için (en son 2026 yılı kazancı) bu indirim uygulanmasından yararlanabilmek mümkündür.
Devredende süre sınırlaması yok
Şirketin zararda olması ya da yeteri kadar kârı bulunmaması durumunda hesaplanan indirim tutarı, herhangi bir endekslemeye tabi tutulmaksızın gelecek yıllara devrediyor. Beyannamenin eklerinde gösterilen devreden tutarların sonraki yıllarda indirimine ilişkin bir süre sınırlaması da bulunmuyor. İleride kâr oluşan ilk yıldan itibaren devreden indirim tutarı bitene kadar indirim hakkından yararlanılabiliyor.
Bazı kurumlar vergisi mükellefleri önceki yıllarda gerçekleştirdikleri nakdi sermaye artışlarına ilişkin indirim uygulamasından nisan ayında verdikleri beyannamelerinde yararlandılar.
Bu indirim uygulamasını kısaca, şirketlerin nakit olarak artırdıkları sermaye tutarı üzerinden hesaplanan faizin yarısının, kurumlar vergisi beyannamesinde matrahtan düşülmesi olarak tanımlayabiliriz. Nakit sermaye artışlarının teşvik edilmesi amacıyla getirilen bu uygulama 2015 yılından beri hayatımızda.
Finansmana ulaşmanın her geçen gün zorlaştığı günümüzde, işletmelerin nakit ihtiyacının karşılanmasının bir yolu da ortakların işletmeye nakit sermaye koyması yani özkaynakların güçlendirilmesidir. Bu şekilde kaynak ihtiyacı karşılandığı gibi işletme açısından bazı vergisel avantajlar da gündeme geliyor. Yazımızda, yılın kalanında yapılması planlanan nakit sermaye artırımları dolayısıyla bu yıl ve takip eden dört yıl boyunca yararlanılabilecek indirime ilişkin hatırlatmalar yapmak istedik.
Sadece sermaye şirketleri
İndirim hakkından sadece sermaye şirketleri yararlanabiliyor. Yani anonim ve limited şirketler için geçerli. Ancak bankalar, finansal kiralama, faktoring ve finansman şirketleri ile varlık kiralama şirketleri ve sigorta şirketleri gibi finans sektöründe faaliyet gösteren kurumlar ile kamu iktisadi teşebbüsleri bu indirim imkânından yararlanamıyorlar.
Nakit artış olmalı
İndirim sadece, nakdi sermaye artışı yapıldığında uygulanabiliyor. Nakdi sermaye artışı da sermaye şirketlerince ilgili hesap döneminde ticaret siciline tescil edilmiş olan ödenmiş veya çıkarılmış sermaye tutarlarındaki nakdi artışlar ile yeni kurulan sermaye şirketlerinde ödenmiş sermayenin nakit olarak karşılanan kısmı olarak tanımlanıyor.
Banka dekontu şart
Sermaye artırım tutarının ortaklar tarafından nakit olarak şirketin banka hesabına fiilen yatırıldığına dair ilgili banka şubesi tarafından onaylanmış banka hesap özetinin kurumlar vergisi beyannamesi ile birlikte vergi dairesine ibraz edilmesi gerekiyor. Belge kâğıt ortamında veya elektronik ortamda verilebiliyor. Bu nedenle önümüzdeki süreçte gerçekleştirilecek nakit sermaye artışlarına ilişkin dekontların temin edilerek beyannameye eklenmek amacıyla saklanması gerekiyor.
Bilanço içi kalemler
Bilanço içi kalemlerin birbiri içinde mahsubu şeklinde gerçekleştirilen sermaye artışları nakdi artış olarak kabul edilmiyor. Bu nedenle örneğin nakit ihtiyacını karşılamak için ortaktan alınan borcun ödenmeyerek sermayeye ilave edilmesi durumunda, bu da bilanço içi kalemlerin birbiri içinde mahsubu kabul ediliyor ve indirim tutarının hesabında dikkate alınamıyor.
Aynı şekilde sermaye şirketlerinin özkaynakları içerisinde yer alan; dönem kârı veya geçmiş yıl kârları, olağanüstü yedekler, yasal yedekler ve enflasyon farklarının sermaye artışında kullanılması durumunda da bir nakdi sermaye artışından söz edilemeyeceği için indirim imkânından yararlanılamıyor.
Ortak borç almışsa
Ortaklar veya ortaklarla ilişkili olan kişilerin, iştiraklerindeki sermaye artışına ilişkin ödedikleri sermaye paylarını özkaynaklarından karşılamaları gerekiyor. Nakit olarak yatırılan sermaye payını, kredi kullanarak veya borç alarak temin etmişlerse sermayesi artan kurum indirim imkanından yararlanamıyor.
Faiz oranı
İndirim tutarının hesaplanmasında kullanılan faiz oranı yasada, T.C. Merkez Bankası tarafından indirimden yararlanılan yıl için en son açıklanan “Bankalarca açılan TL cinsinden ticari kredilere uygulanan ağırlıklı yıllık ortalama faiz oranı” olarak tanımlanıyor.
2022 yılı için bu oranı, TCMB’nin internet sitesinde yüzde 13,47 olarak açıklanmıştı. 2023 yılında yapılan sermaye artışlarında kullanılacak faiz oranı ise 29 Aralık 2023 Cuma günü itibarıyla 2024’ün ilk haftasında TCMB tarafından açıklanacak. Bu indirimden önceleri 4. geçici vergi beyannamesinde de yararlanılabiliyordu. Ancak 4. dönem geçici vergi beyanname verme zorunluluğu kaldırılmış olduğundan sadece kurumlar vergisi beyannamesinde yararlanılması mümkün oluyor.
İndirim oranı
Yasada indirim oranı yüzde 50 olarak yer alıyor. Buna göre nakit artırılan sermaye tutarı (yeni kurulan şirketlerde ödenmiş sermayenin nakit olarak karşılanan kısmının) o yıl için TCMB tarafından açıklanan faiz oranıyla çarpıldıktan sonra bulunan tutarın yüzde 50’si beyannamede indirim olarak dikkate alınabiliyor.
Diğer taraftan halka açık şirketlerle, artırılan sermayeyi yatırım teşvik belgeli üretim ve sanayi tesisi yatırımlarında kullanan mükellefler için yüzde 50 oranı yerine daha yüksek oranlar belirlenmişti.
2021 yılında yapılan yasal düzenlemeyle yukarıdaki oranın, nakdi sermaye artışlarının yurt dışından getirilen nakitle karşılanan kısmı için %75’e çıkarıldığını hatırlatmak isteriz.
Hesaplama
Nakdi sermayenin ödendiği yıl için indirim tutarı, ödemenin yapıldığı ay kesri tam ay sayılmak suretiyle hesap döneminin kalan ay sayısına göre hesaplanıyor.
Örneğin bir anonim şirket tarafından 2023 Haziran ayında 3 milyon 600 bin liralık nakit sermaye artışı yapılmasına karar verilmiş ve ortaklar tarafından söz konusu tutarın tamamı aynı ay içerisinde ödenmiş olsun. Bu durumda beyannamede matrahtan indirilecek tutar aşağıdaki şekilde hesaplanıyor:
| Nakden artırılan sermaye tutarı | 3.600.000 TL |
| İndirimin hesaplanacağı ay sayısı (Haziran-Aralık) | 7 Ay |
| Yıllık faiz oranı (Varsayım)-2023 | %20 |
| Hesaplanan faiz (3.600.000 x %20 / 12 x 7) | 420.000 TL |
| 2023 beyannamesinde matrahtan indirilecek tutar (420.000 x %50) | 210.000 TL |
2023’ü takip eden dört yılda ise (2027 yılına ilişkin beyannameye kadar) bu sermaye artırımına ilişkin indirim tutarları yıllık olarak hesaplanarak ilgili yılların kurumlar vergisi matrahlarından düşülecek. Örneğin 2024 yılında da hesaplamada kullanılan faiz oranının %20 olduğu varsayımına göre kurumlar vergisi matrahından 360 bin lira (3.600.000 x %20 x %50) indirilebilecek.
İndirim süresi sınırlandı
Bu indirimden, şirket devam ettiği sürece (sermaye azaltımı yapılmaması şartıyla) yararlanılabiliyordu. Ancak geçtiğimiz yıl yasa ile indirim uygulamasından yararlanma süresi 5 yıl ile sınırlandırıldı.
Buna göre söz konusu indirimden, sermaye artırımına ilişkin kararın veya ilk kuruluş aşamasında ana sözleşmenin tescil edildiği hesap dönemi ile bu dönemi izleyen dört hesap dönemi boyunca yararlanılabilecek. Bu düzenleme uyarınca örneğin 2023 yılında yapılan nakit sermaye artırımı üzerinden ilgili yıllarda ayrı ayrı hesaplanan indirim tutarları 2023 ila 2027 yıllarına ilişkin kurum kazançlarından indirilebilecek.
Diğer taraftan 5 Temmuz 2022 tarihinden önce sermaye artırımı yapan veya ilk defa kurulan şirketler için 2022 hesap dönemi dahil olmak üzere beş hesap dönemi için (en son 2026 yılı kazancı) bu indirim uygulanmasından yararlanabilmek mümkündür.
Devredende süre sınırlaması yok
Şirketin zararda olması ya da yeteri kadar kârı bulunmaması durumunda hesaplanan indirim tutarı, herhangi bir endekslemeye tabi tutulmaksızın gelecek yıllara devrediyor. Beyannamenin eklerinde gösterilen devreden tutarların sonraki yıllarda indirimine ilişkin bir süre sınırlaması da bulunmuyor. İleride kâr oluşan ilk yıldan itibaren devreden indirim tutarı bitene kadar indirim hakkından yararlanılabiliyor.
Nakit sermaye artışında faiz indiriminde, TCMB tarafından indirimden yararlanılan yıl için en son açıklanan “Bankalarca Açılan Kredilere Uygulanan Ağırlıklı Ortalama Faiz Oranları”ndan “Ticari Krediler (TL Üzerinden Açılan) (Tüzel Kişi KMH ve Kurumsal Kredi Kartları Hariç)” faiz oranı kullanılmaktadır.
TCMB internet sitesinde yer alan verilere göre, 2021 yılı için en son açıklanan faiz oranı %24,52’dir. Dolayısıyla, 2021 yılı faiz indirimi uygulamasında bu oran kullanılacaktır.
07.04.2015 tarihli Resmî Gazetede yayımlanan 6637 sayılı “Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun”la Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 10. maddesine eklenen hükümle, nakit sermaye artışında faiz indirimi öngörülmüştür.
Düzenlemeyle özetle, yeni kurulan veya nakit sermaye artıran şirketlerde, konan veya artırılan sermaye üzerinden, Merkez Bankası tarafından ilgili yıl için açıklanan bankalarca açılan TL cinsinden ticari kredilere uygulanan ağırlıklı yıllık ortalama faiz oranı dikkate alınarak hesaplanacak tutarın %50’sinin, kurumlar vergisi matrahından indirimine olanak sağlanmıştır.
Düzenlemeyle;
Finans, bankacılık ve sigortacılık sektörlerinde faaliyet gösteren kurumlar ile kamu iktisadi teşebbüsleri kapsam dışında bırakılmış,
- Nakit dışındaki varlık devirlerinden kaynaklananlar dahil olmak üzere, birleşme, devir ve bölünme işlemlerinden kaynaklanan ya da ortaklar veya ortaklarla ilişkili kişilerce kredi kullanılmak veya borç alınmak suretiyle gerçekleştirilen sermaye artırımlarının indirim hesaplamasında dikkate alınmaması öngörülmüş,
- Matrahın yetersiz olması nedeniyle indirilemeyen tutarın sonraki dönemlere devredilebilmesine olanak sağlanmış,
- Başta indirim oranının farklılaştırılması olmak üzere, düzenlemeyle ilgili olarak Bakanlar Kuruluna (Cumhurbaşkanına) geniş yetkiler verilmiştir.
Bakanlar Kurulu, Kanun’un kendisine verdiği yetkiyi kullanmış, 30.06.2015 tarihli Resmî Gazetede yayımlanan 26.06.2015 tarih ve 2015/7910 sayılı Kararnamenin Eki Kararla, indirim oranı farklılaştırılmıştır.
Öte yandan, 14.10.2021 tarih ve 7338 sayılı Kanun’la Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 10. maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendinin birinci paragrafında yapılan değişiklikle, nakdi sermaye artışlarının, yurt dışından getirilen nakitle karşılanan kısmı için indirim oranının %75 olarak uygulanması öngörülmüştür. Bu değişiklik Kanun’un 26.10.2021 tarihinden itibaren madde kapsamında yapılacak nakdi sermaye artışlarına uygulanmak üzere bu tarihte yürürlüğe girmiştir.
04.03.2016 tarihli Resmî Gazetede yayımlanan 9 seri no.lu Tebliğle de Kurumlar Vergisi Genel Tebliğine (Seri No: 1) bir bölüm eklenerek, bu bölümde nakit sermaye artırımında faiz indirimine ilişkin yukarıda özetlenen düzenlemelere ilişkin açıklamalar yapılmıştır.
Aşağıda konu kısaca özetlenecek ve 2021 yılı için uygulanacak indirim oranına yer verilecektir.
1. Kapsam
a) Kapsama giren kurumlar
Faiz indirimi uygulamasından, 01.07.2015 tarihinden itibaren ticaret siciline tescil edilmiş olan ödenmiş veya çıkarılmış sermaye tutarlarında nakdi sermaye artışı yapan veya bu tarihten itibaren yeni kurulan sermaye şirketleri yararlanabilmektedir.
b) Kapsama giren sermaye artışları
İndirime konu edilecek tutarın hesaplanmasında;
- Mevcut sermaye şirketlerinde ödenmiş veya çıkarılmış sermaye tutarlarındaki nakdi sermaye artışları,
- Yeni kurulan sermaye şirketlerinde ödenmiş sermayenin nakit olarak karşılanan kısmı, dikkate alınmaktadır.
Sermayenin nakit olarak karşılanmayan kısmı ile aşağıda sayılacak sermaye artırımları için indirim uygulaması yapılmamaktadır.
2. Kapsam dışı kurum ve işlemler
a) Kapsama girmeyen kurumlar
Düzenlemeye göre indirimden
- Finans, bankacılık ve sigortacılık sektörlerinde faaliyet gösteren kurumlar ile
- Kamu iktisadi teşebbüsleri
yararlanamamaktadır.
b) Kapsam dışı işlemler
Konuyla ilgili olarak yayımlanan Genel Tebliğde, aşağıdaki sermaye artışlarının kapsam dışı olduğu belirtilmiştir:
- Sermaye şirketlerine nakit dışındaki varlık devirlerinden kaynaklanan sermaye artışları
- Sermaye şirketlerinin birleşme, devir ve bölünme işlemlerine taraf olmalarından kaynaklanan sermaye artışları
- Öz sermaye kalemlerinin sermayeye eklenmesinden kaynaklanan sermaye artışları
- Ortaklarca veya ortaklarla ilişkili olan kişilerce kredi kullanılmak veya borç alınmak suretiyle gerçekleştirilen sermaye artışları
- Şirkete nakdi sermaye dışında hisse senedi, tahvil veya bono gibi kıymetlerin konulması suretiyle gerçekleştirilen sermaye artışları
- Bilanço içi kalemlerin birbiri içinde mahsubu şeklinde gerçekleştirilen sermaye artışları.
3. İndirimde kullanılacak faiz oranı
İndirimde, TCMB tarafından indirimden yararlanılan yıl için en son açıklanan “Bankalarca Açılan Kredilere Uygulanan Ağırlıklı Ortalama Faiz Oranları”ndan “Ticari Krediler (TL Üzerinden Açılan) (Tüzel Kişi KMH ve Kurumsal Kredi Kartları Hariç)” faiz oranı uygulanacaktır.
TCMB internet sitesinde yer alan verilere göre, 2021 yılı için en son açıklanan faiz oranı %24,52’dir. TCMB internet sitesinde yer alan tablonun dipnotunda, bankaların geriye dönük düzeltmeleri nedeniyle zaman serilerinde güncelleme yapılabildiği belirtilmiştir. Bu nedenle 2021 yılı kurumlar vergisi beyannamesinin hazırlanması sırasında bu verinin yeniden kontrol edilmesinde yarar vardır.
4. Faizin hesaplanacağı süre
Konunun açıklandığı Tebliğde, ticaret siciline tescil edilen sermaye artırımının nakit olarak karşılanan kısmının şirketin banka hesabına yatırıldığı tarihin içinde bulunduğu (Nakden taahhüt edilen sermayenin, sermaye artırımına ilişkin kararın ticaret siciline tescil edildiği tarihten önce şirketin banka hesabına yatırılan kısmı için tescil tarihinin içinde bulunduğu) ay kesri tam ay sayılmak suretiyle, yılın kalan süresi için kıst dönem esasına göre indirim tutarının hesaplanması belirtilmiştir.
Sürenin hesaplanmasında, nakden taahhüt edilen sermayenin;
- Sermaye artırımına ilişkin kararın ticaret siciline tescil edildiği tarihten önce şirketin banka hesabına yatırılan kısmı için tescil tarihi,
- Tescil tarihinden sonra şirketin banka hesabına yatırılan tutarlar için ise şirketin banka hesabına yatırılma tarihi
esas alınarak bu indirimden yararlanılabilecektir.
Öte yandan, 10 seri no.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliğinde, ileride yapılacak sermaye artırımından kaynaklanan sermaye taahhüdünün yerine getirilmesinde kullanılmak amacıyla, sermaye artırımına ilişkin karardan önce ortaklar tarafından sermaye avansı olarak şirketin banka hesabına yatırılan tutarların;
- Banka hesabına yatırıldığı tarihten itibaren şirketin bilançosunda öz sermaye kalemleri arasında yer alan “Diğer Sermaye Yedekleri” hesabında izlenmesi ve
- Banka hesabına yatırıldığı tarihin içinde bulunduğu hesap döneminin sonuna kadar bu tutarlarla ilgili sermaye artırımına ilişkin kararın ticaret siciline tescil ettirilmesi
şartıyla, sermaye artırımı kararının ticaret siciline tescil ettirildiği tarih esas alınarak indirim uygulamasında dikkate alınmasının mümkün olduğu ifade edilmiştir.
Tebliğde, şirketin banka hesabına yatırıldığı tarihin içinde bulunduğu hesap döneminde sermaye artırımına konu edilmeyen sermaye avansı niteliğindeki tutarların, indirim uygulamasında dikkate alınmasının mümkün olmadığı belirtilmiştir.
5. İndirim konusu yapılacak tutarın hesaplanması
Kurum kazancından indirilecek faiz tutarı şu formülle hesaplanacaktır.
| Kurum kazancından indirilebilecek tutar = Nakdi sermaye artışı x Ticari krediler faiz oranı x İndirim oranı x Süre |
6. Kazançtan indirilemeyen kısmın devri
İndirim konusu yapılacak faiz tutarının kazanç yetersizliği nedeniyle ilgili olduğu hesap dönemine ait matrahın tespitinde indirim konusu yapılamaması halinde indirim, herhangi bir endekslemeye tabi tutulmaksızın izleyen hesap dönemlerine ilişkin matrahın tespitinde dikkate alınabilir.
7. İndirim oranları
İndirim oranlarına ilişkin özet bir tablo aşağıda yer almaktadır.
ÖZET TABLO
| İndirim oranı(%) | |
| Genel olarak | 50 |
| Payları borsada işlem gören halka açık sermaye şirketlerinden, indirimin uygulanacağı yılın son günü itibariyle, halka açıklık oranı %50’den az olanlar | 75 |
| Payları borsada işlem gören halka açık sermaye şirketlerinden, indirimin uygulanacağı yılın son günü itibariyle, halka açıklık oranı %50’nin üzerinde olanlar | 100 |
| Nakit artırılan sermayenin, yatırım teşvik belgeli üretim ve sanayi tesisleri ile bu tesislere ait makine ve teçhizat yatırımlarında ve/veya bu yatırımların inşasına tahsis edilen arsa ve arazi yatırımlarında kullanılması durumunda (Teşvik belgesinde yer alan sabit yatırım tutarıyla sınırlı olmak üzere) | 75 |
| Nakdi sermaye artışlarının, yurt dışından getirilen nakitle karşılanan kısmı | 75 |
| Gelirlerinin %25 veya fazlası, faiz, kâr payı, kira, lisans ücreti, menkul kıymet satış geliri gibi pasif nitelikli gelirlerden oluşan sermaye şirketleri | 0 |
| Aktif toplamının %50 veya daha fazlası bağlı menkul kıymetler, bağlı ortaklıklar ve iştirak paylarından oluşan sermaye şirketleri | 0 |
| Artırılan nakdi sermayenin başka şirketlere sermaye olarak konulan veya kredi olarak kullandırılan kısmı | 0 |
| Arsa ve arazi yatırımı yapan sermaye şirketlerinde arsa ve arazi yatırımına tekabül eden kısım | 0 |
| Finans, bankacılık ve sigortacılık sektörlerinde faaliyet gösteren kurumlar ile kamu iktisadi teşebbüsleri | 0 |
| Nakit dışındaki varlık devirlerinden kaynaklananlar dahil olmak üzere, birleşme, devir ve bölünme işlemlerinden kaynaklanan sermaye artışları | 0 |
| Ortaklar veya ortaklarla ilişkili kişilerce kredi kullanılmak veya borç alınmak suretiyle gerçekleştirilen sermaye artırımları | 0 |
| 09.03.2015 tarihinden 01.07.2015 tarihine kadar olan dönemde sermaye azaltımına gidilmiş olması halinde, artırılan sermaye tutarının azaltılan sermaye tutarına tekabül eden kısmı. | 0 |
8. Geçici vergide uygulama
9 seri no.lu Tebliğde, geçici vergi dönemlerinden sadece dördüncü geçici vergilendirme dönemi itibarıyla bu indirimden yararlanılmasının mümkün olduğu belirtilmiştir.
Ancak, kazancın yetersiz olması nedeniyle ilgili hesap döneminde indirim konusu yapılamayan tutarlar, izleyen hesap dönemine ilişkin geçici vergilendirme dönemlerine ait geçici vergi matrahlarının tespitinde indirim konusu yapılabilecektir.
9. Özel hesap dönemine tabi kurumlarda uygulama
Kendilerine özel hesap dönemi tayin edilmiş olan sermaye şirketleri, şartların sağlanması halinde, hesap dönemlerinin sona erdiği ay itibarıyla TCMB tarafından en son açıklanan ticari krediler faiz oranını dikkate alarak indirimden yararlanabilmektedir.
TCMB internet sitesinde yer alan verilere göre, 2021 yılı için en son açıklanan faiz oranı %24,52’dir. Dolayısıyla 2021 yılı faiz indirimi uygulamasında dikkate alınacak oran budur.